ظ
صنعت اصیل پارچه ترمه

صنعت اصیل پارچه ترمه

ترمه نوعی پارچه با طرح های اسلیمی و ایرانی اصیل از جنس کرک،پشم یا ابریشم است که تار و پودی ظریف و لطیف دارد. ایران زادگاه اصلی پارچه ترمه است و شروع ترمه بافی در ایران به دوران صفویه و شاه عباس صفوی بر می‌گردد. اگرچه عده‌ای زادگاه این هنر ارزنده را به کشمیر و آسیای مرکزی نسبت داده‌اند؛ اما طرح و نقش های خیال انگیز ایرانی که مشابه آن کمتر دیده می‌شود دلیلی موثق برای رد این ادعاست.

پارچه ترمه در گذر زمان

موارد مصرف ترمه در گذشته بسیار گوناگون و متنوع بوده است و مصرف‌کنندگان آن اغلب اشراف و ثروتمندان بوده‌اند که از پارچه ترمه برای تهیه لباس های فاخر و اشرافی، پرده های سرسراها و اتاق های کاخ و… استفاده می‌کردند؛ امروزه نیز بیشتر قشرهای مرفه و متوسط به بالای جامعه از این هنر زیبا و اصیل به عنوان هدیه‌ی عروسی، خلعتی و… استفاده می‌کنند.

همانطور که اشاره کردیم صنعت تولید و استفاده از پارچه های ترمه در گذشته از رونق خوبی برخوردار بوده اما امروزه به موارد استفاده کمتری محدود شده است و علت آن نیز ورود ماشین های غربی به صنعت پارچه ایران و همچنین تغییر سلیقه مردم نسبت به گذشته است.

ترمه چگونه تهیه می‌شود؟

  • اولین گام از مراحل تهیه ترمه، تهیه مواد اولیه آن است که اغلب پشم مرغوب سفید و نرم گوسفند با الیاف بلند است.
  • پس از این مرحله نوبت به تمیز کردن پشم می‌رسد. در زمان های قدیم، ایرانیان پس از تهیه پشم، آن ها را به مدت 10 دقیقه در محلولی قلیایی می‌جوشاندند تا چربی های حیوانی و آلودگی ها از آن پاک شود و پشم براق گردد.
  • مرحله بعدی سفید کردن پشم است که در ایران از دو روش بسیار منحصر به فرد برای انجام این کار اسفاده می‌شود؛ یکی به وسیله جذب شبنم و دیگری با استفاده از مشتقات گوگرد.
  • پس از اتمام این مراحل نوبت به رنگرزی و تثبیت رنگ می‌رسد که در ایران معمولا از رنگ ها و ترکیبات گیاهی به دست آمده از چوب، ریشه و برگ درختان و سایر گیاهان استفاده می‌کنند.

انواع پارچه های ترمه

ترمه های ایرانی و کشمیری انواع و کاربرد های مختلفی دارند:

  • شال چهرقدی که به عنوان روسری یا لچک مورد استفاده قرار می‌گیرد.
  • شال راه راه که دارای دو نوع پهن و باریک است
  • ترمه اتابکی
  • شال بندی
  • شال محرمات
  • ترمه کشمیری
  • شال زمردی
  • ترمه امیری
  • شال کرمان
  • ترمه یزدی

تمامی این ترمه ها بسته به موقعیت استفاده از جنس و کاربرد متفاوتی برخوردار هستند. در این بین ترمه های منسوب به یزد که نقش گل های شاه عباسی را دارند یا راه راه می‌باشند، بسیار قدیمی و نایاب هستند.

جمع بندی

پارچه ترمه از دیرباز جزو صنایع دستی و اصیل ایرانی بوده که با گذر زمان و ورود ماشین های صنعتی، کارایی و رونق خود را از دست داده است. در اواخر دوره قاجاریه با ظهور این ماشین‌آلات و همچنین گرانی مواد اولیه، پایین بودن قدرت معیشت مردم و رقابت های شدید بازرگانی، این صنعت اصیل تقریبا منسوخ شد و تاکنون هم نتوانسته به رونق اولیه خود دست یابد. از این رو لازم است بازرگانان صنایع نساجی کشور با تقویت و توسعه باورهای فرهنگ ایرانی اصیل و دادن امتیازاتی به صنعتگران این حوزه، قدمی در حمایت و رونق دوباره‌ی این هنر ایرانی بردارند. بازرگانی حسن زاده مفتخر است تا انجام این مهم، گامی در جهت حمایت از هنر و تولید ایرانی بردارد.

دیدگاه ها

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *